Gözetim Belgesi Sorgulama: GTİP Koduna Göre Anında Kontrol
İthalatta gözetim uygulaması, birçok ithalatçının siparişten sonra, gümrükte öğrendiği bir yükümlülüktür. Bu sayfada gözetimin nasıl işlediğini, eşik fiyat mantığını ve 2026 rejim değişikliğini açıklıyoruz — ardından kendi GTİP kodunuzu ücretsiz sorgulayabilirsiniz.
Gözetim uygulaması nedir?
Gözetim, Ticaret Bakanlığı'nın İthalat Rejimi Kararı çerçevesinde belirli ürün gruplarındaki ithalatı izlemek amacıyla uyguladığı bir denetim mekanizmasıdır. İki temel türü vardır: ileriye yönelik (kayda alma öncesi) gözetim ve istatistiki (kayda alma sonrası) gözetim. İthalatçılar için asıl işlemsel etkisi olan tür, birim kıymet üzerinden çalışan ileriye yönelik gözetimdir: beyan edilen CIF birim kıymeti, ilgili tebliğde belirlenen eşik fiyatın altında kalırsa, gümrük idaresi ithalatçıdan Gözetim Belgesi ibrazını ister. Bu belge olmadan gümrük beyannamesi kapatılamaz.
Eşik fiyat mantığı nasıl işler?
Her gözetim tebliği, kapsadığı GTİP kodları için bir birim kıymet eşiği (genellikle USD/kg veya USD/adet cinsinden) belirler. Sevkiyatınızın CIF birim kıymeti bu eşiğin:
- Üzerinde veya eşit ise — gözetim belgesi aranmaz, ithalat normal seyrinde ilerler.
- Altında ise — ithalatçının Ticaret Bakanlığı'na (veya ilgili Bölge Müdürlüğü'ne) başvurarak Gözetim Belgesi alması gerekir; başvuru genellikle fatura, menşe belgesi ve ödeme kanıtı gibi belgeleri içerir ve süre alabilir.
Pratikte bu durum, düşük birim fiyatlı tedarikçilerden (özellikle Uzak Doğu kaynaklı) yapılan ithalatta sık karşılaşılan bir tıkanıklık noktasıdır: sipariş verildikten, mal yola çıktıktan sonra fark edilen bir eşik fiyat sorunu, konteynerin gümrükte demurajda beklemesine yol açabilir.
2026 rejimi değişikliği
Ticaret Bakanlığı, gözetim kapsamındaki GTİP listelerini ve eşik fiyatları periyodik olarak Resmî Gazete'de yayımladığı tebliğlerle günceller. 2026 itibarıyla bazı kalemlerde eşik fiyatlar yeniden belirlenmiş, bazı GTİP kodları kapsamdan çıkarılırken bazı yeni kalemler kapsama alınmıştır. Bu değişiklikler önceden duyurulmadan yürürlüğe girebildiğinden, sipariş öncesinde güncel tebliğ metnine bakmak kritik önem taşır.
Neden sipariş öncesi kontrol edilmeli?
Gözetim belgesi süreci, hazırlık gerektiren idari bir işlemdir. Mal gümrüğe geldikten sonra başlatılırsa, hem belge temin süresi hem de bu sürede biriken demuraj/depolama maliyeti işin ekonomisini bozabilir. GTİP kodunuzu sipariş vermeden önce sorgulamak, gerekiyorsa belge sürecini sevkiyatla paralel yürütmenizi sağlar.
GTİP kodunuzda gözetim uygulaması var mı? Hemen kontrol edin.
Ücretsiz Sorgulama Aracına GitSık sorulan sorular
Gözetim belgesi nedir?
Ticaret Bakanlığı'nın belirli GTİP kodlarında birim kıymet veya miktar üzerinden uyguladığı ithalat izleme belgesidir; eşik fiyatın altında kalan beyanlarda ibrazı zorunludur.
Eşik fiyatın altında kalırsam ne olur?
Gümrük idaresi Gözetim Belgesi talep eder; belge temin edilemezse mal gümrükte bekletilir ve teminata bağlanma gerekebilir.
Gözetim belgesi hangi GTİP kodlarında uygulanır?
Yalnızca Ticaret Bakanlığı'nın ayrı tebliğlerle kapsama aldığı kalemlerde; kapsam ve eşik fiyatlar tebliğ değişiklikleriyle güncellenir.